ENTRY CUỐI CÙNG DÀNH CHO NGƯỜI KHÔNG CẦN LỜI CHÚC

1.Người đầu tiên mình nhớ vào thời khắc cuối cùng của năm con mèo là một người bán lạc rang già, rất già. Vì nhớ đến cụ là nhớ tuổi thơ bình yên của mình. Cái thuở nằm mơ cũng không bao giờ thấy lại được. Ông cụ ấy già từ khi mình còn là một con nhóc chưa biết chữ. Đêm đêm cụ đeo chiếc hòm gỗ cũ mòn vẹt góc, quai dù đeo bắt chéo qua ngực, đi dọc đường làng nhà mình, cất tiếng rao khàn khàn. Cái tiếng khàn khàn ấy không phải vì thuốc lá, thuốc lào mà bởi tuổi cao, sức mỏi. Những ngày hè, tiếng rao ấy chìm đi trong tiếng xôn xao của ve sầu, của tiếng trẻ nô đùa. Nhưng hễ mùa đông tới, tiếng rao đơn độc tan trong không gian lạnh. Vì thế nghe rất rõ, rất mảnh, rất vút…Như thể tiếng rao bị quắt lại vì lạnh. Mình nằm trong chăn, thò cổ ra và lắng nghe: “Ai phá sa?”. Chỉ thế thôi. Hỏi mà không biết có bao nhiêu người trả lời khi tất cả đã cửa đóng then cài để trốn cái lạnh. Một ngày bao giờ cụ cũng đi hai lần qua cửa sổ nhà mình ăn ra con ngõ, một vào ban ngày và một vào đêm khuya. 

Nhớ có lần mình nói chuyện với cụ. Cụ kể là nếu không bán được lạc rang thì về bị bố đánh. Mình bán tin bán nghi vì cụ già thế mà vẫn còn bố, nhất là bị bố đánh nữa khi để lạc rang bị ế khách? Giờ mình vẫn không biết cụ nói thật hư ra sao, nhưng lúc kể với mình, thấy mắt cụ ươn ướt, buồn não. Và thành thói quen, nghe tiếng rao của cụ là mình biết lúc đó đã hơn 10 giờ đêm. Còn bé nhưng có đêm mình thao thức vì tiếng rao khàn khàn văng vẳng xa dần, xa dần. Hình như có cả chút buồn buồn, thương thương ông cụ. Đó là tiếng rao đầu tiên mình được nghe trên đời và đi vào kí ức của mình. Mình thích tiếng rao đêm cũng từ “ai phá sa?” này…Cụ già không có ngày nghỉ lễ, ngày tết. Đêm 30 vẫn còn nghe tiếng “ai phá sa?” đến tận gần lúc giao thừa đốt pháo. Với cụ chắc tết là tết của thiên hạ. Còn cuộc đời cụ chỉ là cái hòm gỗ đựng phá sa nóng hổi, thơm ngậy, mong vơi nhanh sau từng bước chân mệt mỏi, chậm rề. Khi lớn hơn một chút thì tới một hôm chợt thấy vắng tiếng rao. Không biết vắng từ lúc nào? Chờ mãi cũng không thấy tiếng chân bước rất nhẹ ngoài ngõ, còn tiếng rao khàn khàn rơi xuống đất bên cạnh cửa sổ nhà mình nữa…Cụ đi nơi khác bán cho đắt khách hay đã mất? Mình không biết. Đến lúc này mình vẫn không biết nguyên nhân vắng mặt ấy của cụ. Giờ thì đương nhiên cụ đã là người thiên cổ từ lâu, rất lâu, mấy chục năm có lẻ…Cụ đang ở cõi giới nào hay đã đầu thai sang kiếp khác? Dù thế nào thì vào lúc giao thừa này, mình vẫn muốn chúc phúc cho cụ nếu cụ đang mang hình hài khác, có cuộc sống khác ở đâu đó trong nhân gian. Chúc phúc cụ có cuộc sống ấm áp hơn. Còn vẫn phải đi bán phá sa vào những đêm khuya vắng thì cũng bán được giá, nhanh hết hàng để về ngôi nhà của mình. Chúc phúc để cụ không còn bị bố mắng nếu chưa bán hết hàng…”Ai phá sa?”…

2.Cô gái thứ 2 mà mình muốn gửi lời chúc là một cô gái tật nguyền ở một trung tâm bảo trợ xã hội. Em có tên vầng trăng, Nguyệt. Nhà em ở Hòa Bình, đông anh em nhưng đều nghèo. Cha mẹ mất, anh em nghèo, em thì tan tật chả giúp gì được anh chị lại còn là gánh nặng đeo bám vào cái nghèo của họ. Em giận anh chị nên lết hai chân què ra đi. Em lê lết ăn mày ở đầu đường, cuối chợ. Một ngày người ta đi dọn dẹp những người vô gia cư, em được đưa vào trại bảo trợ. Thôi thì chả sung sướng gì nhưng cũng còn chỗ trú mưa nắng, có hai bữa cơm rau đỡ đói lòng. Ở đó em gặp một người đàn ông mà ở trại đặt cho tên là Nguyễn Văn Câm vì chả nói năng gì hết. Hỏi gì cũng chỉ ú ớ. Mãi sau này mới biết đó là một người đàn ông Tàu dạt sang tận đây và xung bị đưa vào trung tâm bảo trợ như em. Hai cô đơn đến với nhau làm thành một mái ấm. Em có thai và sinh một bé trai. Chả biết đó có phải là hạnh phúc của em không? Vì em chưa bao giờ nuôi nấng và tự tay chăm sóc được con mình. Cả ba người sống trong trung tâm, không hẳn là gia đình, nhưng vẫn là sự gắn bó bởi một đứa trẻ. Có dạo em bị lao, người ta phải cách ly em vào một khu nhà vắng cuối dãy, không người qua lại. Mới đầu em khóc vì khổ sở, cô độc. Nhưng sau em thấy bằng lòng với nơi ở đó và xin được mãi mãi ở cách ly với những người khác trong trung tâm. Một căn phòng nhỏ. Một cái giường đơn. Một cái xét cũ ai đó cho nhưng vẫn nghe được nhạc. Một con chó nằm ngoài cửa. Hàng ngày em ngồi ở đó mà chả chờ đợi điều kỳ diệu nào hết. Âm thầm sống qua ngày. Nhưng hình như vẫn còn nhiều khát vọng lắm vì em biết khá nhiều ca sỹ trẻ mới nổi. Em nhắn tin nhờ mình mua cho đĩa hát của anh này, cô kia. Rất thích nghe hát. Rất thích nhắn tin hỏi thăm. Cũng chỉ nhắn tin cho mình vì không quen ai. Chả biết được cô cậu sinh viên nào lên đó chơi và tặng di động…Chiếc di động là sợi dây mong manh nối em với toàn bộ thế giới bên ngoài. Thế giới ấy chỉ có một người quen biết với em. Thỉnh thoảng cái anh chàng Tàu có đưa con trai về quê thăm các anh chị, nhưng em kiên quyết không. Dường như có một sự tổn thương sâu sắc khiến em từ chối cả tình cảm gia đình mà em luôn khao khát. Chả biết đâu mà khuyên em được. Mỗi năm em viết cho mình một lá thư. Một lá thư viết bằng sự chờ đợi 365 ngày để được trao cho người nhận vào một ngày áp tết mà em tin là sẽ được gặp. Chỉ luôn nói đúng một câu. Và hai mắt đỏ nhòe. Biết chúc gì cho em nhỉ? Sức khỏe. Gì nữa? Nếu chúc em hạnh phúc thì như là sự mỉa mai. Chúc em an lành thì quá xa vời cho sự hiểu của em về hai từ ấy. Chúc gì đây? Chúc em biết xả khổ, xả đau? Có thể được không? Có thể nếu…Chắc phải làm gì đó để em biết đến khả năng này? Có lẽ đó là cách giúp tốt nhất chăng?    

3.Người thứ ba mình muốn gửi lời đến anh là một người đàn ông bị tâm thần. Cả chục năm nay anh vẫn luôn ngồi vỉa hè bên ngõ nơi mình hàng ngày đi qua. Anh rất hiền. Không hề làm phiền ai, gây sự hay đập phá. Anh chỉ ngồi, độc thoại những câu không đầu không cuối. Đến bữa thấy có chiếc cặp lồng cơm để bên cạnh. Có lúc là cái bánh mình. Quanh năm tứ thời chỉ độc cái quần đùi, dù mùa đông hay hè. Chục năm rồi mà anh không già đi, không ốm đau, bệnh tật. Sáng đi làm đã thấy anh ngồi đó, lặng lẽ nhìn mọi người qua lại. Chiều đi làm về vẫn thấy ngồi đó. Chưa hề thấy anh làm gì khiến mọi người khó chịu hay tức giận. Anh tồn tại mà như thể vô hình, vô ảnh, vô hại…Chúc anh gì đây? Sức khỏe để tồn tại như cỏ cây thế chăng? Mọi lời chúc của người đời anh đều không dùng tới. Thôi thì gửi tới anh một sự nhớ tưởng vào thời khắc trời đất giao hòa này. Chỉ vậy thôi…Mà cả điều đó anh cũng không cần. Gửi tới anh thực ra mình đang gửi tới chính mình…