HOÀNG SA THÀNH CĂN CỨ QUÂN SỰ CỦA TQ?

TL: Cô bạn nhỏ của mình là nhà báo. Mấy năm nay em chiến đấu không biết mệt mỏi vì chủ quyền của Hoàng Sa-Trường Sa, thậm chí đã gặp rắc rối mà vẫn không nản lòng. Em nhiệt thành làm một công việc đáng lẽ của các cấp chính quyền từ TW đến địa phương, ít ra là của các học giả. Trong khi em chỉ là một nhà báo “bé mọn” luôn bị gây khó dễ, lương thấp, sống giản dị, nghèo…Mình thương em. Lo cho em. Đôi lúc ngậm ngùi như thể em đang chiến đấu với các cối xay gió cũ rích không thể quay kể cả khi có lốc, nhưng không dễ gì dỡ bỏ. Ngày mai 1/7, theo lời kêu gọi của những người yêu nước về một cuộc tuần hành ủng hộ luật biển do Quốc hội vừa thông qua, phản đối Trung Quốc mời đấu thầu 9 lô trên biển Đông, mình tin em lại có mặt. Hôm nay em vừa share cho mình một bài dịch của một tác giả TQ viết về Tam Sa. Bạn có thể chỉ ngồi yên ở nhà uống bia, chém gió, chửi bới “tụi tàu khựa” chơi bẩn khi đọc bài này thôi sao?

La Viện: Thành phố Tam Sa chuyển thành mục đích quân sự là hợp với đạo lí.

Người dịch: Facebooker Hu Zi 

Hôm qua, Bộ Quốc phòng Trung Quốc có phản ứng về việc chiến đấu cơ của phía Việt Nam xâm phạm không phận của thành phố Tam Sa, hơn nữa còn đặt vấn đề bố trí các cơ quan quân sự ở Tam Sa. Người viết cho rằng những bố trí và phản ứng trên là có lý, có lợi và có phối hợp trong việc quyết tâm giữ gìn quốc thổ và lợi ích của tổ quốc.

Có thể có người cho rằng đây rõ ràng là phản ứng quân sự, sẽ có kẻ kêu toáng lên là "Trung Quốc đe dọa". Có kẻ lại phải đi diễn giải "không nhằm đối phó với bất cứ ai", "không có mục đích quân sự", thì có ích gì? Người ta sẽ lại tuyên truyền ác ý về "mối đe dọa về quân sự từ Trung Quốc". Những giải thích của chúng ta về sức mạnh răn đe quân sự sẽ dần bị lấn át đi. Sợ cái gì? "Có mục đích quân sự" thì sao chứ? Bọn Việt Nam, Philippines có thể đóng quân trên các đảo, đá của chúng ta, còn di dân ra đó sinh sống, lập chính quyền hành chính, tại sao chúng nó không sợ "sự đe dọa quân sự từ Việt Nam"  hay là "sự đe dọa quân sự từ Philippines"? Tại sao bọn họ lại không sợ ảnh hưởng "quan hệ đại cục  song phương"? Chúng ta thành lập hành chính cấp thị tại nơi biên thùy, thế nào lại không có mục đích quân sự chứ? Đây chính là tiền tiêu quốc phòng của chúng ta, là cửa ngõ phía nam của tổ quốc. Chúng ta chĩa mũi nhọn vào ai đó là điều hiển nhiên, chính là nhằm vào lũ giặc dám đến xâm phạm. Bảo vệ tổ quốc là điều hiển nhiên, hợp với lẽ trời từ xưa đến nay. Lập ấp xây thành lại không có phòng bị, có lý nào lại vậy chứ!

THẾ HỆ NHÂN NHƯỢNG

Lâu rồi mình mới ngồi bình yên, không vội vàng nói chuyện với một người bạn cũ. Thấy anh lúc nào cũng mang vẻ mặt buồn tênh. Hỏi sao? Cười chả nói gì sất. Lại gạn: chuyện vợ con thế nào? Vẫn thế. Cái giọng cũng nhẹ tênh. Không cải thiện được chút nào ư? Cải cái gì? Bản tính khó đổi, núi sông khó dời. Già rồi, an phận, bằng lòng, mặc kệ…Cuộc sống cứ thế trôi qua. Chỉ đôi lúc bâng khuâng nhìn bạn bè, nhìn đời, nhìn lại mình, thấy tui tủi. Chả làm nên công cán gì. Không phải mơ ước làm một cuộc lấp sông, dời bể, mà chỉ cần được làm một việc mình yêu thích sao mà khó thế? Được sống đúng mình sao mà khó vậy? Ngoảnh đi nhìn lại thấy trên đầu tóc sang mùa. Con cái nhìn bố như nhìn người xa lạ đáng thương, vậy thôi. Công việc ư? Học một nghề nhưng làm nghề khác. Vẫn phải bám vào chỗ đó vì miếng cơm manh áo không chỉ cho mình mà cho vợ con, những kẻ ràng buộc với ta vì hợp đồng mang tính đạo đức nhiều hơn là tình yêu. Vậy mà tiêu tốn hết cả đời người? Đấy, chuyện cá nhân đã vậy, chứ nhìn ra xã hội nản lòng nữa…Ép mình sống như ép dầu. Xả hết chút lực tàn mà không biết để làm gì? Không phương hướng, niềm tin, an ủi…Giả vờ mà sống. Cười nhạt mà đáp lễ, mà đãi đằng. Căm ghét đến tận xương tuỷ và vẫn nói là không có gì, vẫn coi là bạn bè, mời mọc nhau ly rượu, vại bia. Nhìn lên cao nữa thấy lộn mửa mà cứ gọi là đồng chí, cứ xếp nhau đảng viên nhiều cái tốt, cứ hứa hẹn, nói đúng những gì họ cần mình nói cửa miệng. Lá phiếu đại hội đảng bộ trông mong vào mấy cữ thịt chó, thịt thú rừng đãi đằng, vận động nhóm nọ, băng kia. Cần bằng cấp để đề bạt hả? Khó gì, cứ đăng ký học rồi trả tiền thuê người học hộ, còn mình đi đánh quả kiếm tiền. Lúc tổ chức hỏi để cân nhắc là rút trong hồ sơ ra đầy đủ bằng nọ, chứng chỉ kia. Lên chức là để học cách nói dối bài bản hơn, nhiều hơn và biết cách sống lá mặt lá trái hơn. Mẹ tụi nó, biết là nó nghĩ đểu nhưng hễ gặp mình là nó khen, khen đến mức mình muốn chui xuống lỗ nẻ cho đỡ ngượng vì mình đâu được như thế? Nhưng nếu không nghe nó nói vậy thì thấy nhơ nhớ, thấy tức tức…Lâu dần quen nghe nói dối. Rồi tin là mình giỏi như vậy thật mới bỏ mẹ. Đến lúc tàn hơi, sợ tất tật từ cháu chắt, con cái đến vợ già. Miếng cơm đăng đắng trong miệng. Cháu vòi vĩnh là đáp ứng liền. Con gắt không dám ngẩng mặt lên. Vợ chỉ mới nói nặng một câu cũng giật mình. Lo nhất bây giờ là bị ốm nặng. Chắc chả ai trông nom tử tế đâu? Nếu bị bệnh nặng á? Sẽ cắn lưỡi chết tức thì. Mình nghe mỏi tai quá bèn hỏi đầy nghi ngờ: Anh bi quan quá. Hay tuổi già là như vậy? Cứ nghĩ quá lên những gì có ở thực tế? Anh bạn cười trừ, thôi đi cô, là tôi đang cố lạc quan đấy. Rồi anh nhìn bâng quơ trời đất, hỏi, này, người Việt mình có thật lạc quan không? Sao tụi Tây nó cứ bảo vậy nhỉ? Nước mình thì có gì để lạc quan chứ? Mấy nghìn năm lịch sử thì toàn chiến tranh? Đời sống bám vào cây lúa có sung sướng bao giờ đâu? Xã hội thì bị Khổng Nho đè nén, mất hết tự nhiên? Sau thì lại đến họa đấu tranh giai cấp, nhìn nhau, chém giết như quân thù quân hằn, cho đến tận lúc này? Thế thì căn cớ, nguồn cơn nào để lạc quan? Mình tặc lưỡi, chắc càng khổ càng cố lạc quan để dễ sống chăng? Thế thì phải gọi là phép thắng lợi tinh thần chứ, sao gọi đó là phẩm chất con người được? 

THÔNG BÁO

Hôm nay vài người bạn của TL nhận được email gửi đi từ địa chỉ mail của mình với nội dung "xin đểu" tiền do bị mất cắp ở Tây Ban Nha. Xin long trọng tuyên bố, từ nay mọi giao dịch sẽ gửi vào email mới và sẽ báo cho bạn bè sau. Địa chỉ email cũ là bavivfc@yahoo.com từ nay vĩnh viễn không dùng nữa. TL không phân vân nhiều ai là người gửi thư này vì không quan trọng. Cứ cho là lũ lừa đảo đi...Mà lừa đảo ở đâu cũng nhiều và vô liêm sỉ. Đành tự nhủ, nghề chơi cũng lắm công phu nên những việc như thế này là bình thường, hơi mất công chút xíu. Mong bạn bè thông cảm.  

MỆNH LỆNH CỦA NHÂN DÂN

Lâu lắm mới nghe được một câu nói có tính an ủi từ miệng một lãnh đạo cao nhất của đất nước, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang rằng, phải thành công trong việc chống tham nhũng vì đó là “mệnh lệnh của nhân dân”. Mới chỉ là an ủi vì từ câu nói này đến thực tế còn xa lắm. Mà cũng chỉ là toa thuốc xoa bóp lúc cơn đau hành hạ, chứ còn để chữa lành căn bệnh ung thư di căn phải cần đến phép màu. Nhưng thực tế vẫn có người khỏi bệnh ung thư đó thôi? Vậy vẫn còn hy vọng được chăng? Có con đường nào cho Việt Nam? Bây giờ ai tìm ra con đường đó dám chắc được giải nobel lắm?

Nhìn vào cuộc sống thì mệt mỏi lắm rồi, kiệt quệ lắm rồi. Đất đai, tiền bạc bị ăn cắp, ăn cướp, cái đói nghèo như bệnh kinh niên. Kinh tế giờ đây như chiếc xe lao xuống dốc không phanh. Bao giờ thì vực dậy để có ấm no, hạnh phúc? Tôn giáo cũng vẽ nên một thiên đường chưa ai thấy. Nhưng tôn giáo bảo đảm cho mọi người một khán chiếu vào thiên đường đó bằng đạo hạnh, hướng thiện. Còn thiên đường mà bao năm đất nước này vẽ ra cũng sẽ không bao giờ ai trông thấy, mà chỉ luôn là “định hướng”, là “con đường tất yếu”. Nhưng khán chiếu, visa của người dân vào thiên đường đó bị gán cho đói nghèo, còn quan chức là tiền tài không kể xiết. Không một đạo hạnh nào được thiết lập kể từ khi thiên đường ấy hình thành trên câu nói cửa miệng. Kể đến là tội ác, giả dối, nghèo đói, bất công, thiếu minh bạch, áp đặt, đểu giả…lên ngôi.  

Chưa khi nào tội ác nhiều và kinh hoàng như bây giờ. Càng ngày càng gia tăng số lượng và “chất lượng” tội phạm. Một xã hội rất dễ tổn thương và tâm hồn con người nhiều đau đớn, lo âu, nghi ngờ, hoang mang. An ninh, mạng sống con người mong manh và thiếu an toàn hơn bao giờ hết. Đến như trụ sở an ninh, cảnh sát (nơi bảo vệ an ninh, bảo vệ tính mạng người dân) mà người dân sợ nhất khi vào đó thì thử hỏi ở đâu là an toàn?

VIẾT CHO EM GÁI SINH NHẬT ĐẦU TIÊN XA NHÀ

TL có một “ông” cháu. “Ông” ấy lúc ở nhà cứ bị trêu chọc và nghĩ là thằng ranh con. Năm 2010, nhân dịp từ Nga về phép tiễn cô em gái sang Mỹ học homestays, “ông” ấy viết vài dòng cho em. Đọc xong cả nhà từ đó coi “ông” ấy là…ngang hàng. Hết chê, trêu, chọc và không dám bảo, đồ trẻ con. Hy vọng tuổi trẻ được không?

Vậy là bé đã sang Mỹ rồi và hôm nay bé sẽ lần đầu tiên mừng ngày sinh của mình xa nhà! Nhanh thật! Thời gian vẫn vậy, như một cỗ xe chạy mãi về vô tận và luôn khiến những hành khách ngồi trên nó phải giật mình mỗi lần nhìn lại quãng đường mình đã đi qua. Bé đã lớn rồi, đã 17 tuổi rồi! Anh chỉ chợt nhận ra điều đó khi cả nhà mình sắp vali cho bé lên đường. Nếu không có chuyến sang Mỹ này thì bé vẫn mãi là bé của cả nhà, là hĩm của mẹ, là cô cháu gái út của ông bà. Nhưng có một điều mà cả nhà mình đều hiểu: đã đến lúc để bé trường thành, đã đến lúc bé rời vòng tay bao bọc của gia đình để tự mình bước đi những bước đầu tiên trên con đường đời. Và chuyến đi Mỹ một năm này chính là "cú hích" cần thiết để bé phát triển và xác định được con đường mình cần đi.

Anh hiểu những lo lắng và suy nghĩ của bé trước khi lên đường, bởi 4 năm trước anh cũng đã từng trải qua những điều tương tự. Đó là chút hoang mang khi rời xa nơi thân thuộc để phiêu lưu đến một chân trời xa lạ, chút buồn khi phải xa những người mà bé yêu thương nhất, rồi chút áp lực trước những "nhiệm vụ" mà bố mẹ đặt ra cho bé trước ngày lên đường. Rất mừng là bé vẫn rất vững vàng và vẫn nở nụ cười chào mọi người trước khi lên máy bay.

NHÀ BÁO BÉ MỌN

Cuối ngày 21/6 rồi. Mọi lời chúc tụng dành cho các nhà báo cũng gần qua. Hoa, tiền, lời chúc, lời than, những âm thầm muộn phiền, day dứt, những ai oán thốt không trọn lời…Thôi đành chúc nhau, nhìn mắt nhau rưng rưng mà bảo, những gì muốn viết đành găm trong lòng. Nghe gì mấy chuyện đăng trên báo. Người viết còn không tin thì người đọc cũng đừng nản, đừng chê. Đọc để biết trình độ lẩn tránh, thoái thác và nói dối đã tới level nào rồi. Những điều viết ra như câu nói nửa chừng không thể dứt câu. Chợt nhớ câu chuyện mới vừa đây…

Bữa ăn do Martha chụp

VNexpress đưa tin chuyện xứ người, ở Scotland: Cô bé Martha lập blog cá nhân để bày tỏ bức xúc về bữa cơm trưa kém chất lượng ở trường nơi cô bé học. Nói trộm, bữa ăn đó nếu tụi nhỏ ở miền núi Việt nam được ăn mỗi ngày đã là hạnh phúc lắm. Khay thức ăn chỉ có 1 cái pizza nhỏ, 1 cái bánh ngọt, ít ngô ngột và miếng khoai tây. Sau 6 tuần lập blog đã có gần 4 triệu lượt người đã truy cập vào blog mang tên Neverseconds của Martha. Một phong trào sức khỏe toàn cầu được phát động và các quan chức địa  phương tỏ ý không hài lòng với điều này. Họ cho rằng những hình ảnh và bài viết trên blog gây hiểu nhầm cho công chúng và khiến các nhân viên căng tin của trường bị cáo buộc lạm dụng trẻ em. Khi một tờ báo lá cải Scotland kêu gọi sa thải các nhân viên nhà bếp, chính quyền đã cấm Martha mang máy ảnh đến trường và chụp lại những bữa trưa của cô bé. Dù vậy, chỉ trong vòng 24 giờ sau khi Martha thông báo trên blog về lệnh cấm, Neverseconds tiếp tục nhận được hơn một triệu lượt xem. Sự phẫn nộ của cộng đồng mạng nhận được đồng tình từ phía đầu bếp nổi tiếng Oliver và một số nhóm tự do ngôn luận. Hôm 15/6 vừa qua, hội đồng địa phương đã buộc phải gỡ bỏ lệnh cấm chụp ảnh với Martha. Sự nổi tiếng bất ngờ của Martha tạo ra một làn sóng quyên góp đổ về Mary's Meals, một quỹ từ thiện cung cấp bữa ăn cho trẻ em tại 16 nước trên thế giới. Số tiền 77.000 USD mà Martha quyên được sẽ dành để xây dựng một căng tin trường học ở Malawi, nơi trẻ em sẽ được phục vụ món cháo và một loại thức ăn địa phương.

ÔNG KHOÁN HỘ

Chân dung Bác Kim Ngọc (Ảnh truyền thần) - 1917-1979

Không biết vì sao, từ lúc nào trong đầu mình nhen nhóm làm bộ phim truyền hình về Bác Kim Ngọc? Biết về bác từ lâu rồi, từ lúc chưa biết luận sai, đúng của người trưởng thành. Qua câu chuỵên của người lớn, của bố mẹ là những người làm báo, qua cách úp mở hiếm hoi trên báo chí…Chính điều đó càng gây tò mò. Nhưng tìm hiểu thì chả biết đâu mà lần, mà đọc. Loáng thoáng rằng ông này ghê lắm, dám đi ngược đường lối của Đảng, dám có tư tưởng tư hữu. Thời đó nghe ai đi ngược lại đường lối của Đảng, có tư tưởng tư hữu coi như lãnh án tử. Vậy mà ông Kim Ngọc dám làm. Thế là càng kích thích trí óc non nớt nhưng nhiều chuyện của mình. Rồi sự đời đưa đẩy vào nghề kịch bản, biên tập phim truyền hình. Đến một ngày không biết vì sao tự dưng bùng lên ý nghĩ, phải làm phim về Bác Kim Ngọc. Hình như khoảng năm 2002, 2003 gì đó. Nghĩ thế nhưng chưa biết vào việc thế nào? Có biết gì về nông thôn, về cái thời hợp tác xã cấp thấp đến cấp cao đâu? Đành “ủ mưu” vậy. Tình cờ quen một thầy giáo già về hưu cùng quê với Bác Kim Ngọc, giờ rảnh rỗi viết văn. Thầy giáo này viết cuốn tiểu thuyết về nông thôn thời bao cấp, có bóng dáng Bác Kim Ngọc. Lại còn tặng sách nữa. Đọc ngốn ngấu. Tiếc là phần về Bác Kim Ngọc quá ít để có thể hình dung. Đành lỗi hẹn với thầy giáo già là không chuyển thể tiểu thuyết đó. Nhưng may thầy cho số điện thoại của con trai Bác Kim Ngọc là anh Kim Nam. Mình nhớ cuối năm 2004 mò lên Vĩnh Phúc tìm anh Kim Nam. Tự giới thiệu, làm quen và rụt rè nói ý tưởng bộ phim truyền hình lúc đó cũng còn đang rất mơ hồ ngay cả trong ý nghĩ của mình. Về cả nhà gặp cụ bà Kim Ngọc còn minh mẫn, khoẻ mạnh. Lại nghe dăm ba câu chuyện rời rạc vì bà cụ vẫn đầy nỗi ấm ức, đau khổ thay chồng về cái “khoán hộ” sau mấy chục năm có lẻ…Anh Kim Nam chả hiểu (và cũng chả tin) lắm cái sự phim ảnh kia là thế nào, nên dăm câu ba điều, xong, rủ đi nhậu một trận te tua coi như đãi cái công mò lên đây. Rồi chia tay. Về ngẫm nghĩ, thế này, có mà tài thánh viết được cái gì nên hồn. Tư liệu ít, kí ức vụn nát, nỗi hoài nghi mấy chục năm, kiến thức về nông thôn và thời cuộc những năm 70 thế kỷ trước là con số không…Lại cất vào góc nhỏ những toan tính công việc có thể không bao giờ làm.

HÓA GIẢI

Chứng Thực Số 9

U.B.H.C Thị xã Thái bình. Chứng thực Anh Nguyễn Văn Chương

Sinh năm 1950 Trú quán tại số nhà 80- Lý Thường Kiệt Thị xã T/Bình.

Thành phần gia đình dân nghèo:

 -Ông nội làm đồ nho chết trước CM.

 -Bố đẻ trước CM chữa ô tô, K.C về Thị xã buôn. Địch bắt, vợ chạy cho ra, nay buôn quà bánh. Cậu ruột DK địch bắn chết trong khi làm nhiệm vụ được suy tôn là liệt sỹ.

 -Năm 1963 – 1964 gia đình buôn bán cá thể, đầu cơ buôn lậu bị bắt quả tang. Lúc Thị xã tiến hành đợt vận động tiểu thương chuyển sang sản xuất, gia đình anh Chương Không Nghiêm Chỉnh Chấp Hành Chính Sách. Đoàn cán bộ cải tạo của Thị Xã và Cán bộ Tỉnh Tham gia đến Vận động.

Bố anh Chương là Nguyễn Văn Đông đã chửi “chế độ này là Chế độ ăn mày” gia đình từ trước tới nay Vẫn buôn bán cá thể, đầu cơ không chính đáng. Thái độ đối Với Ndân Không tốt, Nhiều Người ghét.

Có 7 em Còn nhỏ. Bản Thân mới lớn nên trong hòa bình. Chuyên đi Học, tư cách đạo đức tốt là 1 trong Số ba em học sinh giỏi toán của trường

Căn cứ Vào lịch sử của gia đình và Thái độ chấp Hành chính Sách không tốt.

Song Chiếu Cố anh chương là Học sinh giỏi toán UBHC Thị Xã đề Nghị với ban tuyển sinh tỉnh cho đi Học đại Học Ngành ít quan trọng/.

                                            Thị Xã Ngày 26 – 8 – 68

                                                      UBHC Thị Xã.

         Chữ ký thì tôi không sao dịch ra được. Tôi run lên. Dư âm của những năm tháng cũ tràn về, nhấn chìm tôi.

      . . .    

          Rét thấu xương. Mưa dầm đã cả tháng. Tôi kiên nhẫn theo sự chỉ dẫn của U, khi trông coi siêu thuốc bắc cho bố. U đã phải về quê rồi! Chiều qua tôi đã đi cùng U đến tận cuối tỉnh. U dặn dò tôi bao nhiêu là việc. U bảo là đang lúc “nước sôi lửa bỏng” thế này, cứ để U về đã. Liệu liệu rồi U sẽ lên. U khóc! Tôi cũng khóc! U quàng lại khăn phu la, kéo lại quần áo cho tôi. Một tay xiết chặt quai, U sốc lại cái bị cói trên vai. Tôi đờ đẫn nhìn theo cái dáng lủn củn, dầm dề trong mưa của U qua lần áo tơi. Ruột gan tôi quặn lên. Mọi việc trong nhà bây giờ hầu như chỉ còn trông vào một mình tôi, thằng  anh chưa kịp lớn của bảy đứa em. Bố thì nằm liệt gường đã mấy tháng nay, năm nào bố tôi cũng ốm, ốm vì đầu đau từ lúc thời tiết mới chớm hạ. Năm nay thì ác quá, trận  ốm của ông đã kéo ra đến quá nửa mùa đông. Không biết bố tôi có qua được, như lời U sụt sịt nói trước lúc phải về quê không? Mẹ tôi thì đã mấy lần ôm mặt  khóc, khi vừa trút gánh hàng quà ngoài sân, chạy đến bên giường bố. Chúng tôi sợ lắm! Tôi kê lại  siêu thuốc. Cảm giác làm chưa đúng được như U dặn cứ bám riết, khiến tôi không yên tâm. Lò than dấm thế này có lẽ  được rồi, giống U rồi. Mặt lò không một vết nứt, bóng một màu than mỡ, đen huyền. Giữa lò được thông một lỗ to bằng quả nhót, lửa đỏ lịm, sâu hun hút đến tận đáy, hơi lửa từ lỗ thông cuộn lên, tỏa đều đặn, khiến siêu thuốc chỉ râm rỉ sôi. Có lẽ đúng rồi đây!

AI ĐƯỢC NÓI VỀ SỰ DỐI TRÁ?

Bạn có dám chắc mình hoàn toàn trong sạch khi bàn và luận về sự giả dối không? Ai trong đời chưa một lần giả dối? Ai dám dõng dạc tuyên bố trước bàn dân thiên hạ rằng mình là người trung thực và ghét sự giả dối mà không phải cúi đầu lẩn tránh cái nhìn của thiên hạ soi mói, giễu cợt? Chắc là ít lắm. Hoặc đó là thánh nhân, hoặc là trẻ con chưa biết đến phải trái. Mình cũng có những lần phải nói dối, nói thác, nói chệch, nói tránh…tức là nói không đúng như sự thật, như là cái đang là. Nhiều cái sự nói dối sau khi hiểu ra người ta có thể xin lỗi, có thể cười xòa, bỏ qua, thông cảm, thấu hiểu, chia sẻ… Nhưng nhiều cái sự nói dối không thể tha thứ nếu nó làm tổn thương người khác, xâm phạm lợi ích của người khác, che dấu cái ác và giúp người ta thực hiện hành vi tội ác với người khác. 

Này nhé:

Bạn hãy nghe phát biểu về sự kiên định phấn đấu vì một đất nước phát triển, ưu việt với sự càng ngày càng đi xuống của nền kinh tế, về đời sống khó khăn gia tăng, bất ổn xã hội nhiều hơn, đạo đức xuống cấp trầm trọng…

Bạn sẽ khó tìm được nguyên nhân, thủ phạm của những sai lầm, tắc trách, đổ bể ở một cơ quan, tổng công ty nhà nước, rộng hơn là ở đất nước vì nguyên nhân khách quan thường xuyên được viện dẫn. Những cá nhân giàu có lên còn thủ phạm gây đói nghèo, sai lầm là của chung, thậm chí không dễ để các đại biểu Quốc hội chất vấn.

Bạn hãy nghe một người (có thể là lãnh đạo một cơ quan) nói ở các cuộc nhậu và ở trong cuộc họp để thấm thía những “đa nhân cách” đang nở rộ cở nước ta.

Bạn hãy nhìn thực tế cuộc sống của những công chức (nhất là khi làm quan) với thu nhập của họ.

Bạn hãy so sánh cuộc sống của người dân với cuộc sống của các quan chức – đó là cuộc sống của “ông chủ” và “nô bộc”.

TỰ DO

Cam Thảo dịch từ "36 đức hạnh".

Một lần nữa, câu hỏi lại được đặt ra: Tự do có phải là một đức tính không? Ai muốn trả lời thì phải phân biệt rõ: một bên, tự do do thể chế hay quyền lực ấn định, bên kia, là tình yêu tự do, cũng như tự do tinh thần.

Hai điều này chắc chắn là những đức tính. Cuối thế kỷ thứ 18, nhà khảo luận người Anh William Hazlitt đã viết: “Tình yêu dành cho tự do là yêu người khác. Tình yêu dành cho quyền lực là yêu chính mình”. Thời đó chỉ cần nhắc đến chữ tự do là đủ để kích động quần chúng.

Làm sao quên được đã có rất nhiều người hy sinh mạng sống vì hai chữ tự do? Bởi vì, như nhà văn Élie Wieswl đã nói: “Một người tự do sẽ không tự do khi người khác không được tự do. Họ được tự do khi người khác cũng được tự do”. Người ta không tự do một mình được.

Còn tự do tinh thần thì là cuộc chinh phục mỗi ngày. Một trận đấu cự lại các ước muốn, các loại mốt, các tư tưởng làm ra sẵn, các xung năng và sự ích kỷ của chúng ta. Triết gia Jean-Paul Sartre viết: “Không có tự do có sẵn, chỉ có tự do phải chiến đấu với các đam mê, trên giống nòi, trên giai cấp, trên Quốc Gia” (1). 

Triết gia Sartre còn dám nói rằng, con người có thể dành lấy tự do hơn khi sống dưới chế độ toàn trị. Viết năm 1949, ông lấy ví dụ nước Pháp dưới thời Chiếm đóng. Có thể thời gian này không quá khắc nghiệt với ông và ông cũng không chiến đấu ở tiền tuyến. Người ta giãy nẩy lên khi ông dám viết: “Chúng ta bị vây hãm”. Nhưng điều đó không giảm đi sự đúng đắn trong lập luận của ông:

Chưa bao giờ chúng ta tự do như trong thời bị Đức chiếm đóng. Chúng ta mất tất cả quyền và trước hết là quyền được nói. Người ta sỉ vả trước mặt chúng ta mỗi ngày và chúng ta phải câm miệng. Người ta tống chúng ta vào các trại tập trung, những người lao động, người Do Thái, những tù nhân chính trị…Đâu đâu, trên tường, trên báo chí, màn ảnh chúng ta đều thấy hình ảnh ô uế, nhạt nhẽo mà những kẻ áp bức muốn chúng ta phải tự đeo lấy hình ảnh này cho mình: vì tất cả những chuyện này, chúng ta được tự do. 

SỰ THẬT - MUA MỘT TẶNG HAI

Nguồn: Mạch sống

Br. Huynhquảng

Chuyện kể rằng, chứng kiến trước cảnh đau thương vì sự gian trá, lường gạt giữa con người với nhau, một thiên thần ẩn dạng dưới một nhà hiền triết rao bán “sự thật”. “Mời mua sự thật, mời mua sự thật, mua một tặng hai. Mua sự thật sẽ được tặng tự do và hạnh phúc”. Nhà hiền triết rao to tiếng giữa phố phường, chợ búa.

Một chính trị gia dừng lại và hỏi: “Làm thế nào để mua sự thật? Giá bao nhiêu?”. Nhà hiền triết đáp: “Giá của sự thật là sự thật. Và ông sẽ được tặng thêm tự do và hạnh phúc”. “Xin ngài cho biết cụ thể hơn?”. Chính trị gia hỏi tiếp: “Xin thưa - nhà hiền triết trả lời - Cứ mỗi tối trước khi đi ngủ, ông trung thực trả lời ba câu hỏi sau: 1-Tôi đã sống đúng với sự thật? 2-Tôi đã dám sống cho sự thật? Và 3-Tôi đã sống vì sự thật không? Giá để trả cho món hàng sự thật là ông sống với (cảm nghiệm), sống cho (phục vụ), và sống vì (bảo vệ) sự thật. Khi ông sống như thế, ông sẽ được sự thật, và còn được tặng thêm tư do và hạnh phúc nữa”. Chính trị gia cầm món “sự thật” về nhà bắt đầu thực hành với ba câu hỏi trên. Nhưng chỉ vài hôm sau, ông đã trả lại món hàng ấy vì hằng ngày ông thường bàn đến chiến tranh, thế lực, phe nhóm, hơn thua. Ông thừa nhận rằng, ông chưa đủ can đảm lên tiếng bênh vực cho nạn nhân vô tội. Ông chưa can đảm bảo vệ sự thật cho các nước nghèo và dân tộc xấu số. Tiền bạc và quyền lực xem chừng mạnh hơn sự thật.

MỘT NỖI BUỒN

TL không viết bài này nhưng sự gửi gắm tin cậy của bạn là niềm vui và vinh dự. Đọc để hình dung về lớp cha chú đi trước – những người dù bị đè nén, đau khổ, cơ hàn nhưng vẫn giữ được khí phách, tài năng, sự bao dung và nhân cách toả rạng. Rất tiếc thời gian cuối đã hẹn gặp ông nhưng chỉ vì lần lữa công việc mà không bao giờ còn cơ hội được nhìn vào gương mặt hóm hỉnh, thông minh và hiền lành của ông. Xin Bố thứ lỗi nhé – Bố Lê Đạt.

Nhà thơ Lê Đạt

Suốt thời gian này, trên nhiều trang mạng thấy đưa tin việc trao giải thưởng HỒ CHÍ MINH và GIẢI THƯỞNG NHÀ NƯỚC, về niềm vui, nỗi tri ân cùng đại tiệc nhận giải  của các nhà văn, nhất là được đọc diễn văn của nhà văn Thái Bá Lợi đại diện các nhà văn, nhà thơ, nghệ sỹ được trao tặng Giải thưởng Nhà nước năm 2012: “Sự nghiệp cách mạng của dân tộc Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam hơn 80 năm qua là nguồn cảm hứng bền bỉ và bất tận cho các thế hệ văn nghệ sỹ trưởng thành cùng cách mạng. Giải thưởng Nhà nước cao quý là sự ghi nhận của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với những đóng góp của anh chị em văn nghệ sỹ cho sự phát triển văn học nghệ thuật nước nhà…Tôi tin rằng các văn nghệ sỹ được nhận Giải thưởng Nhà nước cao quý hôm nay cũng chia sẻ với tôi lòng biết ơn sâu sắc đối với các thế hệ lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã chăm lo, dìu dắt, tin cậy và quan trọng là đánh giá đúng những giá trị VHNT trong sự nghiệp cách mạng của dân tộc mà buổi Lễ long trọng này là một minh chứng. Cảm ơn nhân dân các dân tộc Việt Nam anh hùng – bầu sữa nuôi lớn những khát vọng sáng tạo nghệ thuật, cũng là người thẩm định vô tư nhất, chính xác nhất giá trị của các tác phẩm. Nghệ thuật chỉ có thể tồn tại khi nó tồn tại trong lòng nhân dân, đồng hành cùng nhân dân…”. Nhưng tôi, nhớ lại nỗi ứ nghẹn khi ấy bởi nỗi buồn của bố lúc được trao giải.

Đó là đợt trao tặng giải thưởng Nhà nước năm 2007 cho bốn nhà thơ trong nhóm Nhân văn Giai Phẩm (NVGP) xôn xao văn đàn một thủa.

RÚT KINH NGHIỆM

Mấy hôm rồi lình sình chuyện hoa hậu, người mẫu bán dâm. Giữa lúc nền kinh thế suy thoái, lạm phát cao, DNNN chết ngắc ngoải, đời sống khốn khó, nhất là với người nghèo, quan chức ăn cướp tiền thuế của dân, bị lộ thì đi trốn, dự án dùng tiền tài trợ của nước ngoài thâm hụt mà theo giải thích của lãnh đạo Việt Nàm là “do hiểu lầm về cách chi tiêu” khác nhau…Giữa lúc an ninh đất nước bị coi thường luôn đặt dưới tiêu chí kiếm tiền bằng mọi cách: bán mặt biển Cam Ranh, Vũng Rô cho người Trung Quốc vào khai thác. Ngoài biển ngư dân bị trung Quốc cướp tàu, cướp hải sản và thả về trắng tay mà các báo chỉ lên tiếng yếu ớt…Giữa lúc cả bộ máy tuyên truyền lao vào tấn công một blogger và một cụ bà 82 tuổi vì lý do mơ hồ trên giấy tờ, trắng trợn trong ý định khi họ không chịu đi về phía “định hướng”…Rất mệt mỏi. Toàn dân mệt mỏi. Cả đất nước bị đặt trong tình trạng stress cao độ.

Mình bỗng thương Mỹ Xuân, Hồng Hà, Thiên Kim và các cô gái bị chà đạp thêm nhiều lần sau các chuyên án điều tra, bóc dỡ đường dây mại dâm này. Chính xã hội là nguyên nhân gây nên cơn “thèm tiền” đến điên loạn. Nếu xếp thang bậc cho cơn thèm khát tiền thì quan chức đứng số 1. Họ bất chấp tất cả để lao vào kiếm tiền, các nhiệm kỳ chưa đủ còn bố trí cả vợ, con cùng tham gia. Hầu như không có quan chức nghèo, chỉ chưa là tất cả các quan chức đều có thể gọi là tỷ phú đô la mà thôi. Hiếm có vợ con quan chức nào nghèo và không được học hành đây đó ở các nước phát triển. Thói xa hoa đã trở thành thương hiệu, đẳng cấp cho những người có tiền. Càng xa hoa càng trở thành tấm gương để tạo nên một lối sống cho lớp trẻ “noi theo”. Đắm chìm trong cuộc sống tất cả điên đảo vì tiền mà bảo tuổi trẻ nên có thái độ điềm tĩnh với tiền, vật chất thì khác gì rao giảng đạo đức suông? Rất ít người thoát khỏi tấm lưới bủa vây của tiền bạc. Và để có được cuộc sống cho bằng người ta, tất nhiên cần tiền. Không thể kiếm tiền bằng các dự án, chính sách như quan chức, đại gia thì đương nhiên phải bán những gì mình có. Một bên bán nhân cách, bên bán thân thể, đương nhiên mình tôn trọng người bán thân thể hơn nhiều. Bán thân thể (có khi bán cho chính quan chức, đại gia, cán bộ bề ngoài đang lên án họ) vẫn là mức độ vi phạm nhân cách thấp hơn nhiều thói ăn cắp, dối trá, lạm dụng để vụ lợi…

MỘT PHÍA

Nhân chuyện Đan Mạch dừng viện trợ 3/4 dự án đang thực hiện ở Việt Nam, lại nhân nghe quan chức lên tiếng, tự nhiên ấm ức cái câu “chỉ nghe một phía”…Thử kể sơ sơ mấy chuỵên nho nhỏ:

-Đan Mạch dừng viện trợ 3 dự án đang thực hiện ở Việt Nam vì qua kiểm toán độc lập đã phát hiện có dấu hiệu bất thường trong số tiền bạn viện trợ, lên đến hơn 500.000$. Việc này liên quan đến quan hệ ngoại giao giữa hai nước nên Đan Mạch, một nước có chỉ số minh bạch nhất thế giới, không thể nói những gì họ không chắc chắn. Bộ trưởng Bộ ngoại giao Phạm Bình Minh lên tiếng rằng, đó mới là điều tra ở phía bạn, cần thời gian kiểm chứng ở phía Việt Nam. Nhớ lại vụ in tiền polymer, vụ hối lộ quan chức của các tổ chức nước ngoài, PIC…chỉ có phía nước ngoài điều tra, phía VN giờ vẫn chưa có kết luận và chắc không bao giờ kết luận nên nhân dân chỉ vẫn thường được nghe một phía…“địch”?

-“Báo cáo thường niên về tình hình nhân quyền thế giới” có phần nói về nhân quyền ở VN. Bộ Ngoại giao lên tiếng: “Đó là những nhận định thiếu khách quan dựa trên những thông tin sai lệch về tình hình thực thi quyền con người ở Việt Nam”. Và theo VN thì đây là những nhận định thiếu khách quan, mang quan điểm và các nhìn nhận đã lỗi thời…Và các nước phản đối bản báo cáo này có Cu Ba, Trung Quốc. Và một phía thì luôn cực lực phản đối, phía kia cứ ra báo cáo thường niên đều đều…Nhân dân muốn nghe “địch” nói thiếu khách quan chỗ nào, lỗi thời ra sao để khỏi nghe một phía?

BỔN PHẬN

Mấy hôm nay quá nhiều những ồn ào phi nhân đang xảy ra khiến ai biết nghĩ đều thấy buốt nhói: những người nông dân bị mất đất hết sức bất công ở Tiên Lãng, Văn Giang, Vụ Bản, Cần Thơ; những tham nhũng của quan chức khi bị khởi tố thì bỏ trốn; những thua lỗ ở các DNNN lên đến hàng ngàn tỷ, tỷ đồng bằng tiền thuế của dân, tiền vay nước ngoài mà người lãnh đạo vẫn bình yên vô sự; những phát ngôn vô trách nhiệm, trốn tránh trách nhiệm cũng của giới quan chức cao cấp…Nhưng chỉ cần một hành động bé nhỏ của một học trò nhỏ bé ở đất nước xa chúng ta nửa ngày mặt trời lên, dường như rọi vào sự tuyệt vọng, bi quan trong lòng người bây giờ. Hoá ra cuộc đời vẫn còn những điểm sáng lung linh. Cô bé thắp lên ngọn nến lung linh đó có tên là Diane Tran. Cô mang dòng máu Việt. Cô được dạy dỗ bởi nền văn hóa, giáo dục không định hướng để tạo ra những bánh vẽ về xứ thiên đường chưa bao giờ có thật và không biết bao giờ mới là sự thật. Cô được dạy dỗ về ý thức bổn phận của một con người có nhân cách.

Cha mẹ cô không đủ tình yêu, không đủ bổn phận làm cha mẹ để lo cho con cái mình. Họ chia tay nhau, cô bé ở với cha. Vì nghèo (hay vì lý do nào khác?), cha cô cũng không thể lo cho con cái nên cô phải đi làm thêm có tiền phụ cho anh trai và đứa em yên tâm học. Cô cúp cua, chạy việc cho hai nơi, có khi làm thâu đêm, trở về nhà làm bài tập đến tận 7 giờ sáng, quá mệt mỏi nên học hành bê trễ…Cô có ý thức việc làm của mình không? Chắc chắn là có. Vì thế cô cố gắng bù đắp bằng việc học thật giỏi. Và cô luôn đứng top đầu trong lớp, nhận điểm A cho các môn học. Nhưng cuộc sống của cô và anh em cô không chỉ có học mà họ cần phải sống. Họ cần tiền. Nếu tình yêu của cha mẹ cô không đủ lớn để làm tròn bổn phận cho con cái, thì tình yêu của cô bé đủ lớn để cô chấp nhận hy sinh một phần bổn phận học trò vì người thân. Bổn phận của cô là phải học. Bổn phận này đã trở thành luật ghi trong luật pháp của bang nơi cô sinh sống. Vì cô bỏ học nhiều hơn số buổi theo qui định nên cô bị toà án gọi ra chất vấn và kết án giam 24 giờ, phạt 100$. Cô bé đã khóc giữa toà án. Giọt nước mắt đau khổ và chấp nhận vì đã không làm tròn bổn phận của mình.