MỘT THOÁNG HOÀNG TIẾN


Bàn thờ ở nhà tang lễ 354

Mình biết rất ít về bác. Bởi khi bác bị phê là “ăn phải bả tư sản” và “xét lại” thì mình còn bé xíu. Sau này tác phẩm của bác không được in nên tên tuổi bác như khá nhiều nhà văn thời can qua đó chìm vào im lặng.

Tới một ngày chợt biết về một nhà văn Hoàng Tiến thường lên tiếng đấu tranh cho dân chủ, viết các bản kiến nghị gửi chính quyền, phê phán những độc đoán, chuyên quyền, tham nhũng, xấu xa, kêu gọi cho tự do và dân chủ ở Việt Nam, lên tiếng cho Giáo hội Phật giáo thống nhất…thì mình bắt đầu chú ý đến bác. Cũng chỉ là sự chú ý đến tấm gương của những người không biết cúi đầu trước cường quyền…

Dạo đó mình hay la cà ở một quán cơm chay của một người đàn bà sống với một cậu con trai nhỏ lên 4 tuổi vào giờ nghỉ trưa. Đến, rồi thấy thích, rồi nhờ hữu duyên mà thành gắn bó với hai mẹ con chị từ khi nào. Hầu như cứ đến trưa là mình từ cơ quan đi xe ra đó. Ăn, tụ bạ với đám thanh niên chưa hề quen biết nhưng rất thân thiện. Ít lâu sau thành bạn bè. Trưa nào không ra đó là thấy thiêu thiếu…

Người đàn bà chủ quán dù có vẻ tất bật nhưng không mấy lam lũ. Còn cậu con trai bé bỏng rất thông minh, dĩnh ngộ khác thường, và cá tính rất đặc biệt. Sau mới biết chị đã từng là nghiên cứu sinh ở Nga. Khi có bầu cậu bé này thì chia tay chồng, về nước sinh con một mình. 

Cậu bé này lạ lắm. Mới 9 tháng tuổi đã tự quyết chuyện ăn chay của mình. Cho ăn cháo mặn là nhè ra. Nhất quyết chỉ ăn chay trường. Sau này đi học bán trú, mẹ thường phải nhờ người đưa cơm chay đến trường để chú ăn. Mẹ bỏ việc mở quán cơm chay cũng vì chiều con. Khi còn bé chưa biết chữ, cậu đã nói với mẹ về sở nguyện của mình: mẹ mở quán cơm chay để mọi người tránh sát sinh và có tiền giúp các em bé mồ côi. Sau này chị tâm sự với mình, tiếc là chỉ thành tựu được một sở nguyện của con trai. 

Khi cậu bé lên 5 tuổi, nhiều lần đến quán cơm, mình thường gặp một bác đứng tuổi ngồi bên cậu bé, quyển vở mở trước mặt. Không dám đến gần sợ phiền nên bao giờ mình cũng chọn chiếc bàn ở nơi xa. Tiệt không nghe thấy hai ông cháu nói gì với nhau, chỉ thấy cậu bé vui lắm, cười suốt…Còn ông thì thầm thì, âu yếm. 

Mấy lần như vậy nên có lần mình hỏi người mẹ. Chị cười bảo, ông Hoàng Tiến, nhà văn đấy…Mình òa ra. Vì trước đó đọc nhiều những bản kiến nghị của ông và biết cả việc ông bị gây khó dễ như thế nào.

Những lần sau, mỗi khi gặp ông, mình bao giờ cũng cúi đầu chào như đã quen. Chỉ là không dám sáp lại chuyện trò. Không phải vì sợ phiền phức mà lo ông e ngại né tránh…
 
Nghiệp duyên đưa đẩy thế nào mà có lần vô tình ông ghé quán cơm chay nên quen hai mẹ con. Mến cậu bé thông minh, vốn tính thiền từ bé nên ông trở thành người nhà của họ. Như là ông ngoại của cậu bé. Mỗi tuần ông đi từ Thanh Xuân ra quán dạy chữ Hán cho cậu bé khi cậu lên 5 tuổi. Ngoài chữ là những câu chuyện về đạo Phật, về lòng nhân nghĩa, từ bi, hỉ xả…Mẹ cậu nói rằng, ông là người đã dạy dỗ cậu bé, tác động đến sự hình thành tâm lý, nhân cách của cậu bé sau này. Và chị rất biết ơn ông. 

Lại kể, từ bé lúc mới 3, 4 tuổi cậu đã có ý muốn vào chùa. Hai mẹ con đã từng đến mấy ngôi chùa để tìm nơi gửi gắm cậu. Sáng sáng, cậu bé 3 tuổi cầm cây chổi cao hơn người quét sân chùa…Không hiểu vì sao một bận cậu đem chuông của sư phụ trao cho thả xuống ao, nói với mẹ: “Trong chùa không có Phật. Mẹ, về thôi…”. Mẹ con lại dắt díu nhau về nhà trọ, lần hồi kiếm sống bằng quán cơm chay. Rồi cậu đi học và học rất giỏi. 

Lễ cầu siêu theo sở nguyện của bác Hoàng Tiến
Chỉ có một lần mình nói chuyện với ông khi tình cờ gặp ông cũng ở một nhà hàng cơm chay khác, sau mấy năm xa. Cái lẽ ông rời xa mẹ con cậu bé cũng khá ngậm ngùi…

Năm 2005, lần đầu tiên Sư ông Thích Nhất Hạnh về Việt Nam, Phật tử theo nghe giảng pháp rất đông. Cậu bé lúc đó 13 tuổi xin nghỉ học để đi theo. Sau buổi giảng pháp này, cậu đã xác quyết cho mình con đường xuất gia ngay năm đó. 

Ông ngoại Hoàng Tiến không còn cơ hội dạy chữ Hán cho cháu ngoại. Nhưng chú tiểu đã có thể đọc và tụng được kinh Phật bằng chữ Hán…

Mẹ cậu, sau một năm chèo chống quán cơm chay cũng xin xuất gia. Quán cơm chay sang tên người khác. Mình không còn chỗ thân tình đi lại. Bạn bè thường lấy quán tụ bạ, chuyện trò cũng tứ tán…

Phát nguyện qui y của hương linh Hoàng Tiến
Một lần sư cô (chị chủ quán cơm chay năm xưa) có việc về qua Hà Nội. Hẹn hò gặp gỡ. Đến quán đã thấy bác Hoàng Tiến ở đó. Vẫn nụ cười nhẹ hiền.

Lần này mình cởi mở hơn để ngồi nói chuyện với bác. Loanh quanh chuyện thế sự. Chả nghe thấy những thù hằn, bực bội, sân si…Bác nói về những gì bác bất bình cũng nhẹ như những gì bác yêu thương. Nhưng mình hiểu cốt cách đó nhất định không thể đứng cùng với những quyền lực, tham vọng, độc quyền, ác hiểm…Nhớ câu thở nhẹ của bác: “Cũng là khổ thôi cô ạ. Họ chả sung sướng gì đâu”. 

Mấy lần hẹn sư cô đến nhà bác chơi nhưng sư cô bận phật sự nên lần lữa mãi. Mà điện thoại nhà bác bị cắt, không liên lạc được. Cứ như thể bác đã từ biệt cõi tạm từ rất lâu, cả khi chưa chết…

Nhưng bất chợt đâu đó, bác lại xuất hiện như một chiến binh qua những kiến nghị thẳng tưng. 

Năm 2011, khi có các cuộc biểu tình phản đối Trung Quốc bị đàn áp, lập tức bác lại lên tiếng: “Tất cả các triều đại ở Việt Nam, tất cả các chính quyền ở các nước trên hoàn cầu, đếu lấy việc nuôi dưỡng, cổ xúy lòng yêu nước của người dân, để xây dựng đất nước và bảo toàn lãnh thổ chủ quyền. Không ai lại đi đàn áp những cuộc biểu tình yêu nước, trong khi kẻ thù đang rập rình ngoài ngõ. Tôi mong các vị lãnh đạo hãy tỉnh táo lại. Kinh Phật có câu: “Quay lại là bờ” (hồi đầu thị ngạn). Hãy đặt quyền lợi của dân tộc trên hết, hãy biết tôn trọng người dân, là mọi việc giải quyết sẽ êm như ru. Đừng đẩy người dân vào thế đối địch với chính quyền. Tôi đề nghị một giải pháp: chính quyền Hà Nội hãy đối thoại với những người biểu tình. Hãy dừng ngay bạo lực”. 

Chút ngậm ngùi trước già chia tay
Bác cũng là một trong những nhà văn đầu tiên đấu tranh cho dân chủ. Một nhà dân chủ sớm bậc nhất nước như nhiều người đánh giá. Vì chính bác thường lấy câu của nhà văn quá cố Nguyễn Minh Châu viết trong một bức thư gửi bạn trước lúc qua đời để răn mình: “Làm một thằng nhà văn Việt Nam lúc này mà lẩn tránh vấn đề dân chủ là thiếu tư cách...”.

Ta sĩ rách hề, sinh buổi nhiễu nhương
Mượn cây bút hề, tỏ chí ngoan cường
Đường chông gai hề, ta không lùi bước
Đời đen bạc hề, lòng ta bi thương.

Ngẫm thế sự hề, đầu ta sớm bạc
Nghĩ nhân tình hề, miệng ta cười vang
Múa cây bút hề, ta thay đao kiếm
Phá dối lừa hề, thông thoáng thế gian.

Bài thơ này bác làm năm ngoài 30 tuổi. Trong một lần bị thẩm vấn, bác đã đọc cho các an ninh viên nghe. Một câu trả lời đủ cho tất cả các câu hỏi khi đó đã đặt ra cho bác. 

Cậu bé ngày xưa giờ đã là sư chú đĩnh đạc 20 tuổi, sắp được thọ giới tỳ kheo. Sư chú có tâm hồn lãng mạn như một nghệ sỹ, sáng tác nhạc, thiền ca. Ca từ đượm chất thiền mà vẫn tỏa rạng hào hoa, nét đặc trưng của lớp nhà văn Hà Nội cũ mà chú thừa hưởng từ ông ngoại Hoàng Tiến. 

Bác đã tồn sinh trong tâm hồn nhiều người khác một cách lặng lẽ, vững chắc.

Sư cô nhắc lại chút kỉ niệm về cha nuôi...
Trưa nay một lễ cầu siêu nho nhỏ do sư cô Tùy Nghiêm – chị chủ quán cơm chay khi xưa, cô con gái nuôi của bác ngày trước làm chủ lễ. Chỉ gần hai mươi người trong gia đình, bạn bè thân thiết. Tâm nguyện qui y cửa Phật của bác cũng được thành tựu sau lễ cầu siêu. 

Và với mình, không nhiều người được gọi là nhà văn đã và đang sống. Bác Hoàng Tiến là người trong số hãn hữu đó.

Lời Khai thị của lễ cầu siêu ứng với cuộc đời bác hơn bao giờ hết:
Tôi là sự sống thênh thang
Tôi chưa bao giờ từng sinh mà cũng
                        chưa bao giờ từng diệt
Nhìn kia biển rộng trời cao
Muôn vàn tinh tú lao xao
Tất cả đều biểu hiện tôi từ
                        nguồn linh tâm thức
Tự muôn đời tôi vẫn tự do
Tử sinh là cửa ngõ ra vào
Tử sinh là trò chơi cút bắt
Hãy cười cùng tôi
Hãy nắm tay tôi
Hãy vẫy tay chào để rồi
                         tức thì gặp lại
Gặp lại hôm nay
Gặp lại mai sau
Chúng ta đang gặp nhau
                         nơi suối nguồn
Chúng ta sẽ gặp nhau từng
                        giây phút trên muôn ngàn nẻo sống

34 nhận xét:

  1. Cám ơn chị Thùy Linh bài viết về bác Hoàng Tiến. Mình là Trần Ngọc Tuấn hiện ở CH Czech. Nhiều năm trước hay gọi cho bác Tiến hỏi thăm và có ai đó về thì gửi quà. Chưa diện kiến 1 lần, nhưng đủ cảm nhận cái tâm trong sáng và đức độ của bác.
    Còn 1 người nữa là anh Vũ Huy Cương bạn tù với anh Vũ Thư Hiên, Anh Cương, bác Chính...là những người bạn thân của bác Tiến. Nay, bác Tiến đã hội ngộ với bác Chính và anh Cương.
    Thân

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Cám ơn anh. Tiếc là anh đã lỡ hẹn một lần gặp bác...
      TL cũng nghe về bác Vũ Huy Cương - một số phận của tiểu thuyết. Nói chung các bác bị án trong thời gian này đều mang theo bi kịch của đất nước, thời đại...Rất thương và cảm phục ạ.
      Thân mến.

      Xóa
  2. Nhà báo Lê Phương Dung.19:51 Ngày 01 tháng 02 năm 2013

    Bài viết của NV Thuỳ Linh về lễ quy y Phật ( refuge in the Buddha ) của cố NV Hoàng Tiến thật xúc động và chân thật, theo như tôi biết thì nghĩa của quy y cũng là " quay về cõi sáng ", là cứu tế, vì nương vào đó mà người ta có thể vĩnh viễn thoát mọi khổ ách. Sinh thời ông nổi tiếng với câu " im lặng là đồng loã ". Cầu mong cho linh hồn NV sẽ phiêu diêu nơi cõi cực lạc, cũng như dấu ấn của ông đã khắc đậm, sống mãi trong tác phẩm " Hồn thiêng sông núi ". Xin chúc NV Thuỳ Linh những điều may mắn, an lành.
    Trân trọng.

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Cám ơn chị LPD nhiều. Chúc chị năm mới nhiều an lành ạ.
      Thân mến.

      Xóa
  3. Hợp - tan là do duyên;
    Còn duyên thì hợp, hết duyên thì tan;
    Khi hợp cứ vui, khi tan chớ buồn;
    Tan là trở về trạng thái không có ban đầu, chứ mất mát chi đâu;
    Xin đừng nuối tiếc!

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Dạ, không nuối tiếc nhưng ngậm ngùi anh Thảo Lư ạ. Và thương cảm cho những số phận hết sức long đong vì chịu bất công...
      Cám ơn anh.
      Thân mến.

      Xóa
  4. Chị Thùy Linh thân mến....
    Chị càng kính trong NV Hoàng Tiến bao nhiêu, thì tôi cũng khâm phục chị bấy nhiêu, đúng văn là người, bài viết đầy xúc động của chị đã nói lên lên được tính nhân văn của chị
    Đời nay giữa muôn ngàn những nhiễu nhương, giả dối, vẫn còn có NV Hoàng Tiến, còn chị...những đóa sen thanh cao không vương vấn mùi bùn..

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Cám ơn Thở Dài ạ. TL chưa làm được gì đâu ạ. Thế hệ bác Hoàng Tiến và trước đó nữa mới thực sự là những người anh hùng. Vô cùng cảm phục những người như bác...
      Thân mến.

      Xóa
  5. Rất tự hào về Thùy Linh

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Lại quá khen rồi ạ. Cám ơn bạn.
      Thân mến.

      Xóa
  6. Đặng Viết Trường17:00 Ngày 02 tháng 02 năm 2013

    Vâng, nói như nhà văn Nguyễn Minh Châu rằng, "mang danh làm thằng nhà văn nước Việt Nam lúc này mà lảng tránh vấn đề dân chủ là thiếu tư cách", cũng may ngoài những "cái mặt không chơi được" như Hữu Thỉnh, Thái Bá Lợi, Hữu Ước..., thì vẫn còn có những nhà văn đầy trách nhiệm với tiền đồ dân tộc như nhà văn Hoàng Tiến, nhà thơ Trần Mạnh Hảo, Nguyễn Quang Lập, Võ Thị Hảo, Bùi Minh Quốc, Huỳnh Ngọc Tuấn, và tất nhiên có chị Thùy Linh. Cảm ơn chị.

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Cám ơn Đặng Viết Trường.

      Xóa
    2. Bác xếp Trần Mạnh Hảo vào cùng những nhà văn kia tôi e có nhiều người không nghĩ là như vậy.

      Xóa
  7. Bài viết của chị Thùy Linh có hơi hướng một kịch bản phim chân dung thật ấn tượng về nhà văn qúa cố Hoàng Tiến.
    Mong sao ý tưởng đẹp này sẽ thành hiện thực vào một ngày không xa!
    Một lần nữa xin cám ơn bài viết giàu tính nhân văn của chị!

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Hihi, TL viết KB và Gocomay làm đạo diễn nhé?
      Cám ơn ạ.

      Xóa
  8. Cảm ơn Chị Thùy Linh đã cho tôi được đọc một bài viết xúc động về nhà văn Hoàng Tiến. Bài viết về một nhà văn, một tấm lòng, một cốt cách sống như vậy, người đọc đều phải nghĩ lại về lối sống, lẽ sống của mình. Kính. Phạm Đình Trọng

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Vâng, thưa bác Phạm Đình Trọng. Những người như bác Hoàng Tiến và cả bác nữa đều là tấm gương cho hậu thế đấy ạ.
      Trân trọng bác.

      Xóa
  9. cam on van con nguoi hieu duoc ong tien

    Trả lờiXóa
  10. „… Còn là Tinh Anh.“ - Nguyễn Du

    ( Xin tiếp “Chia sẻ cuối năm”,
    Thân mến.
    )

    *
    Đọc tin buồn về Bác Hoàng Tiến như thấy có gì man mác, trống vắng. Nhớ đến những bài viết của Bác luôn có dòng cuối: “Đất thiêng Thăng Long“.
    Bài của chị Thùy Linh là bức tranh đầy đủ về „Một Thoáng“ nhân sinh trước khi VỀ CÕI.

    *
    Ý kiến bác gocomay thật tinh nhạy về … chuyên môn!
    Ngay khi đang đọc những bài về Hà Giang, Kon Tum, …, mình coi bộ phim về những chuyến bộ hành hơn nửa năm trời xuyên suốt cả một vùng rừng miền đông nước Mỹ: Những cuộc đi bộ tự túc khám phá đất nước và ghi phim để chia sẻ như thế luôn được giới thiệu trên các kênh truyền hình nhiều nước. Không ít những chương trình du lịch – khám phá được các tổ chức thiện nguyện và nhà nước tài trợ cũng như khuyến thỉnh đã như một phần không thể thiếu trong việc giải trí nâng cao dân trí của các nước phát triển.
    Trên Trang nhà Thùy Linh đây, hiện giới thiệu những phim lịch sử về giai đoạn chiến tranh đau thương của Việt Nam làm bao nhiêu người ngỡ ngàng! Tại nước Đức, những phim lịch sử và trình giải lịch sử luôn là phần tư liệu quan trọng có thể tiếp cận bất cứ lúc nào. Thôi xin không dẫn quan niệm về „Liên minh Hồi niệm“ của người Đức: Dân tộc có nền tảng triết học vững luôn nhìn nhận khách quan và nghiêm khắc lịch sử của mình, cả „Trắng và Đen“, cả „Vui và Đau khổ“ („Gute Tage, schlechte Tage“).
    Xã hội „Dân chủ, Đa nguyên (tồn tại các tư duy khác nhau)“ là như vậy; „Làm người, trong tư cách một dân tộc“ cũng phải vậy chăng?

    *
    Những dòng liên tưởng này, cũng là cảm nhận khi đọc tiếp bài số 767 của bác gocomay về „Bên thắng cuộc“ của Huy Đức. Tôi đã trình bày lý do vì sao chưa đọc (được) „Bên thắng cuộc“, nhưng tôi trân trông công sức và tâm nguyện của Huy Đức: Đã đến lúc phải biết sự thật và công tâm về Lịch sử, nếu muốn xây dựng một cuộc sống đúng ý nghĩa con người, cho cả Cộng đồng. Tôi tâm đắc đoạn sau đây do bác gocomay trích dẫn:
    “Ngay sau khi tuyên bố độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: “Nếu nước được độc lập mà dân không được hưởng hạnh phúc, tự do thì độc lập cũng không có nghĩa lý gì”(629). Không thể phủ nhận tầm nhìn của Hồ Chí Minh. Khi ông đưa ra tuyên bố này loài người chưa có Internet, thế giới chưa có toàn cầu hoá, độc lập dân tộc đối với người dân ở nhiều quốc gia vẫn được coi là vô cùng thiêng liêng.
    Giá như không phải là ý thức hệ mà tự do và hạnh phúc của nhân dân mới là nền tảng hình thành chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam, đảng do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và lãnh đạo, thì người dân đã tránh được chuyên chính vô sản, tránh được cải cách ruộng đất, cải tạo tư sản, tránh được Nhân văn – Giai phẩm, tránh được biết bao binh đao xung đột trong nội bộ dân tộc, gia đình.”
    (Tôi nhấn đậm 1 đoạn)
    Tư tưởng của Cụ Hồ chính là lấy „Tự do và Hạnh phúc của Nhân dân làm nến tảng hình thành chính sách của đảng Cộng sản Việt Nam“. Còn „ý thức hệ“? Tôi nhớ đến một câu khác của Cụ Hồ cần được hiểu cụ thể và tổng quan hơn: Thấy lợi thì đưa vào; Không thấy lợi thì rút ra. - Đó là lời giải thích tình hình sau vụ „khủng hoảng hạt nhân Vịnh Con Lợn (Cuba)“. „Lợi“ đây chính là „Tự do và Hạnh phúc của Nhân dân“, không phải cái „lợi theo nhóm“ cũng đang cố được "đưa vào và duy trì" trong „hình thành chính sách“. Khi một „ý thức hệ“ đã không còn có lợi cho Dân, Nước thì bám víu vào còn có ý nghĩa gì?!


    (Xin tiếp sau)

    Trả lờiXóa
  11. „… Còn là Tinh Anh.“ - Nguyễn Du




    *
    Con người tồn tại trong cộng đồng, cá nhân tồn tại trong hệ thống.
    Cái làm cho “hệ thống” được coi là “sống” chính là cái LINH: Tư duy, Tư tưởng, Văn hóa. Ở một con người thì là “Tinh Anh” (“Linh”) sẽ “còn” mãi trong tâm thức cộng đồng khi nó tải chở Tính Nhân văn và tầm Văn hóa Dân tộc. Chính hai yếu tố này là sức lực cho tồn tại và tranh đấu (phản biện chống tha hóa và phản động) của con người chân chính, nhất là làm một “Nhà Văn”. ...
    Tôi kính ngưỡng Bác Hoàng Tiến và những văn nghệ sỹ như Bác. (Đã đi không khác con đường Cộng đồng Việt tộc khởi đầu là tiếp thu giáo lý Bút-đa)
    Đọc bài chủ, tự nhiên nhớ đến một câu (nhà thơ Sóng Hồng?) viết về Cao Bá Quát:
    Trăng kia khi khuyết khi tròn,
    Tinh thần phản kháng (phản biện) vẫn còn trơ trơ.


    Một người đọc nhỏ xin trân trọng
    Kính Bút.

    Trả lờiXóa
  12. Để tiễn đưa Chú Hoàng Tiến về cõi khác, Thảo Lư xin phúng tụng Chú một thời Bát Nhã Tâm Kinh:

    "Quán - Tự - Tại Bồ Tát hành thâm Bát Nhã Ba La Mật đa thời, chiếu kiến NGŨ UẨN GIAI KHÔNG, độ nhất thiết khổ ách.
    Xá - Lợi - Tử! SẮC BẤT DỊ KHÔNG, KHÔNG BẤT DỊ SẮC, SẮC TỨC THỊ KHÔNG, KHÔNG TỨC THI SẮC, THỌ - TƯỞNG - HÀNH - THỨC diệc phục như thị.
    Xá - Lợi - Tử! thị chư pháp không tướng, BẤT SANH, BẤT DIỆT, BẤT CẤU, BẤT TỊNH, BẤT TĂNG, BẤT GIẢM. Thị cố không trung, vô sắc, vô thọ, tưởng, hành, thức; vô nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý; vô sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp; vô nhãn giới, nãi chí vô ý thức giới, vô vô minh, diệc vô vô minh tận, nãi chí vô lão tử, diệc vô lão tử tận; vô khổ, tập, diệt, đạo; vô trí diệc vô đắc.
    Dĩ vô sở đắc cố, Bồ - Đề Tát - Đỏa y Bát Nhã Ba La Mật Đa cố, tâm vô quái ngại; vô quái ngại cố, vô hữu khủng bố, viễn ly điên đảo mộng tưởng, cứu cánh Niết bàn. Tam thế chư phật y Bát Nhã Ba La Mật Đa cố, đắc A nậu đa la tam miệu tam Bồ Đề.
    Cố tri Bát Nhã Ba La Mật Đa, thị đại thần chú, thị đại minh chú, thị vô thượng chú, thị vô đẳng đẳng chú, năng trừ nhất thiết khổ, chân thật bất hư.
    Cố thuyết Bát Nhã Ba La Mật Đa chú, tức thuyết chú viết:
    Yết đế yết đế, ba la yết đế, ba la tăng yết đế, Bồ Đề tát ba ha.
    Ma Ha Bát Nhã Ba La Mật Đa."

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. KÍNH CẨN ĐỒNG TỤNG:

      Ma-ha Vô Úy Bồ Tát!
      Ma-ha Vô lượng Công Đức Bố Tát!
      Ma-ha Đại Hạnh Phổ Hiền Bồ Tát!

      Ma-ha Hoan hỷ tạng Bồ Tát!

      Xóa
  13. Viết rủ rỉ nhỏ nhẹ như tâm tình nhưng thật sâu lắng. Từng được diện kiến cả mấy người trong bài viết từ nhiều năm trước giờ đọc thấy bồi hồi. Chứng kiến không ít lần hành xử trong tâm thế nhà văn của bác Hoàng Tiến. Khâm phục!

    Trả lờiXóa
  14. Mình chưa được gặp bác Hoàng Tiến bao giờ nhưng rất khâm phục bác qua các bài viết. Từ rất sơm mình đã được đọc, phải cách đây 20 năm. Nay đọc bài của Thùy Linh khắc họa thêm làm đẹp thêm hình ảnh bác Hoàng Tiến trong tôi. Mong cho linh hồn nhà văn ra đi vẫn mỉm cười nhẹ nhàng như khi đang sống.

    Trả lờiXóa
  15. Mong sao đất nước này có nhiều nhà văn như bác Hoàng Tiến không sợ cường quyền mà nói và viết ra những điều đáng nói và đáng viết. Tiếc thay nước ta lại quá đông những kẻ cầm bút xu thời nịnh thế,chỉ biết nhai lại những lời nói của cường quyền để kiếm ăn. Phần lớn các nhà văn hiện nay đều sống theo phương châm gió thổi một chiều, chim kêu một giọng. Họ sợ cường quyền.

    Trả lờiXóa
  16. Rất cám ơn về bài viết của chị Thùy Linh.

    Mặc dù qua bài viết của chị tôi mới biết đến nhà văn Hoàng Tiến, nhưng nhân cách của ông qua sự miêu tả của chị khiến tôi rất kính phục. Như bao nhà văn cùng thời với ông đã chịu các phẫn uất, bĩ cực của những người cầm bút, tôi thấy vô cùng tiếc nuối đối với những tác phẩm của những nhà văn nhân cách cứ mãi mãi là bản thảo, mãi mãi không bao giờ được công bố.

    Tôi hy vọng sẽ có ngày được đọc tác phẩm của Hoàng Tiến sẽ được sưu tập và xuất bản một cách công khai.

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Dạ, một số truyện của bác vẫn được in sau này, nhưng TL vẫn chưa được đọc ạ.
      Tác phẩm của bác gồm: Bóng Ðêm và Ánh Sáng (tập truyện in năm 1958); Sương Tan (tập truyện in năm 1963, cuốn này bị Tố Hữu phê phán là “ăn phải bả của tư sản” và Hoàng Tiến bị quy chụp tội “xét lại.” ; Hà Nội Của Tôi (viết năm 1983); Con Rồng Thần Thoại (viết năm 1987); Khoảng Trời Tháng Chạp (viết năm 1987); Mùa Hoa Rừng (viết năm 1990); Người Ðàn Bà Có Khuôn Mặt Trăng Rằm (tiểu thuyết lịch sử, viết năm 1991); Có Một Hồ Xuân Hương khác (tiểu luận văn học, viết năm 1992); Chữ Quốc Ngữ và Cuộc Cách Mạng Chữ Việt Ðầu Thế Kỷ 20 (khảo cứu, viết năm 1994).
      Hy vọng anh sẽ tìm được những quyển sách này.

      Xóa
  17. Một bài viết sâu lắng. Qua bài này em mới biết đến bác - nhà văn Hoàng Tiến.
    Cầu mong cho hương linh bác siêu thoát về cõi giới an lành.
    Đọc những dòng đầu nghĩ bụng sẽ hỏi chị về địa chỉ của quán chay đó nhưng đọc đoạn sau và khi nhìn thấy hình của Sư cô Tùy Nghiêm thì đã hiểu.
    Cảm ơn chị TL đã cho em gặp lại những người thân thương. Hôm nay em mới biết về thời thơ ấu của sư chú đặc biệt như thế.

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Tìm quanh đâu cũng có người thân quen Thoa nhỉ...
      Cám ơn Thoa.

      Xóa
  18. Tôi xin chị bài này. Đọc muôn khóc. Không hiểu vì sao nữa, xin lỗi.

    Trả lờiXóa
  19. .

    xin duoc dong y voi thuy linh 100 phan tram .... nhe ....
    sao toi khong tim ma van gap moi nguoi

    lang dang co di qua day va de dau ...

    .

    Trả lờiXóa
  20. “Đất Thiêng Thăng Long”
    “Đêm Đông hoài cảm” - Viết tặng Trang nhà, như Cảm Nhận cuối của Năm.
    Thân mến.


    Hai-chín Tết,
    Đọc, và nghĩ; Và buồn quá. ...
    Và trở lại đây để gửi ít dòng, vì cứ nhớ đến chữ của Bác Hoàng Tiến luôn ghi kèm trong những bài viết, trước khi ghi ngày tháng. Xin Bác cho dùng lại làm tiêu đề như cùng thắp một nén hương “tống Cựu, nghinh Tân”.

    *
    Nghĩ suy, cũng bởi đọc những cảm nhận của Thân hữu (các Trang nhà).
    Mình cứ thích tải bài hay xuống rồi “chuẩn” lại thành “format” thông thường (Time New Roman, cỡ 12), chỉnh dấu và ngắt đoạn. – Cũng là cách đọc chậm để cho thấm thêm chữ và ý người viết.
    Có 2 bài đọc rất khó. Một bài là của Xiaoming Zhang viết về chiến tranh Biên giới tháng 2-79. Đọc đến câu “Giới lãnh đạo Việt Nam dường như không bao giờ hiểu hết các động thái chiến lược và mục tiêu chiến tranh của Trung Quốc, ...” thì không đọc tiếp được: Nghẹn uất! ...

    *
    Thân hữu ghi lại “Lời hiểu dụ tướng sỹ” của Hoàng Đế Quang Trung năm 1788; Và mình tìm đọc lại bài viết từ năm trước: Cuộc tấn công thần tốc nhất lịch sử Việt. Tác giả là nhà sử học Đặng Hùng. Bài hay, nhưng đọc liền một mạch cũng không phải dễ. Mình đã phải dừng lại ở đoạn này:
    Khi hơn 20 vạn quân Thanh kéo sang, lúc này ở miền Bắc quân ta chỉ có 1 vạn người do Ngô Văn Sở và Ngô Thời (Thì) Nhậm chỉ huy. Với kế sách do Ngô Thì Nhậm vạch ra: “Tướng giỏi đời xưa, lường thế giặc rồi mới đánh, nắm phần thắng rồi mới hành động, tùy theo tình thế mà bày ra chước lạ... Nay ta hãy bảo toàn quân lực và rút lui, không bỏ mất một mũi tên. Cho chúng ngủ trọ một đêm, rồi lại đuổi đi, cũng như ngọc bích của nước Tần thời xưa vẫn nguyên lành”. Tướng Ngô Văn Sở đồng ý với kế sách của Ngô Thì Nhậm. Ngày 17/2/1788 quân ta đã rút toàn bộ quân thủy bộ về đóng ở Biện Sơn và Tam Điệp. ...
    Sử gọi tên đoạn này là “thế cờ Biện Sơn - Tam Điệp”. Khi Hoàng Đế Quang Trung đưa binh ra Thanh Hóa và nghe các tướng trình báo, Vua nói, ý: ... Về Tam Điệp: Trong thì bảo toàn lực lượng, ngoài thì làm cho giặc tự mãn, chủ quan. Ta nghĩ chỉ có Ngô Thì Nhậm mới tính được. Hỏi ra thì đúng như vậy! ...

    (Xin đọc tiếp)

    Trả lờiXóa
  21. “Đất Thiêng Thăng Long”
    (tiếp theo)

    *
    Nghẹn ngào vì thấm thía Ý và Tình của Quang Trung Nguyễn Huệ với Ngô Thì Nhậm và Sỹ phu nói chung. Và càng thấm cái ý của chữ “ANH HÙNG” trong đó “ANH MINH” luôn là nền cho CÔNG, ĐỨC. Sự “nhìn tỏ” đó không phải nhất thời, sách lược, mà phải từ TÂM. Không đủ TÂM, không thể chỉ ra:
    Nay mai dọn lại nước nhà,
    Bia Ngè lại dựng trên tòa muôn gian.

    (Lời phê trong sớ của nông dân trại Văn Chương)
    ...

    *
    Đất Thiêng Thăng Long”,
    Và những Sỹ phu Nước Việt vẫn truyền cho nhau ngọn lửa Anh Minh để nối tiếp Hùng Tâm viết SỚ “AN DÂN, VỆ QUỐC”.
    Và người đọc như thấy được tựa vững bên nhau khi nhớ nghĩ về Đời và Văn tưởng như chỉ “Một Thoáng” của Bác Nhà văn Hoàng Tiến.
    ...

    Trả lờiXóa